Grammaire kabyle : correction (les adverbes de lieu)

1) Les interrogatifs principaux

Agemmaḍ: yezger agemmeḍ, ar ugemmaḍ . (l’autre cöté de la rive)
Akin: Ruḥ akin ! Vaɛed akin ! Ruḥ akin tura…, neɣ d acu yellan aɛni ?
Beṛṛa: i beṛṛa d asemmiḍ ! Iffeɣ ar beṛṛa. M’ḥand iggan i beṛṛa.
Tama: kunwi teddam d tama n Yillu. Ikka-d tama tazelmaḍt.
Da (dagi (dagini) : Dagi ilha umekkan. ittɣima dayem dagi. Dagi d amkan n Dda Aɛli.
Daxel (zdaxel): daxel n wexxam semmeḍ. Qimet kan zdaxel , ur d-tteffeɣet ara !
Deffir, zdeffir): Ikka-yas-id zdeffir kan yewwet-it-id s txeddaɛit !
Din (dinna) : qqimet din ur d-ttaẓet ara ar zzat-wen !
S ufella: Abrid-agi s ufella i yeqreb !
S wadda: s wadda ay-axir, s yenn yezzi webrid…
Sya (syagi): Sya ara nekk ! Kket-d syagi tura, aaah!
Syihin: syihin a yaxir wala ansi d-nniḍ zgelli
Usawen: Nerwa akessar d usawen !
Yeffus: Ifka-yas afus ayeffus.
Zdat: Irkeb ar zdat n tkerrust. Argaz zik, izeggwir zdat n tmeṭṭut mara tteddun deg ubrid.
Zelmeḍ: Mi-d yeffer yeffus, issuli-d zelmaḍ. Izelmeḍ-aɣ webrid.

2) Les interrogatifs

Anida: Anida-k? Anida ara truḥeḍ azekka? Anida-ken tura ?
Sani: Sani i tettedduḍ aka ay amehbul? Sani i tebɣam an-nerr ?
Ansi: Ansi-k ay amexluq agi ? Ansi tamurt-ik, ma ur yit-semmḥeḍ ?

3) Les autres adverbes

Ih, yirbeḥ: Ih, ɣur-k lḥeqq d awal yelhan. Yirbeḥ, tura kan a naseɣ ak-ɛiwneɣ!
S tidett: s tidett-ik aka i tella teswɛit? S tidett akka id-inna…?
Mdah: mdah, mačči d nettat, d Nana Ferruǧa… Mdah, mačči akka i d-inna !
Xaṭi, ala: xaṭi yexḍa akk i tiggi Muḥend nneɣ… Ala, ulac-iyi d inna !
Ur…ara: Ur itteddu ara yidwen, ruḥet uḥedwen ma tebɣam…
Werǧin, laɛmeṛ: Werǧin iqbel ddel. Di laɛmeṛ yewwi tama n wadda…
Werɛad (mazal): Akli werɛad id-yewweḍ. Werɛad id-yerra s lǧawab.
Ahat (wissen): Ahat ad-yawwi lbak Yuba-nneɣ aseggas agi. Wissen ma d nette neɣ xaṭi…? Maɛna ahat netta, acku d butxidas !

* Mdah-agi xilla it-yettun, maca illa deg tmucuha nni i yuran at zik. Muqlet kan ad tafem ayagi.

Soyez le premier à commenter

Laisser un commentaire